Diz protezi, aşınan eklem yüzeylerinin, metal ve polietilenden üretilen özel malzemelerle kaplanarak yapay eklem oluşturulması işlemidir. Çok fazla aşındığı için ağrıya neden olan diz eklemi yüzeyleri özel bir protez ile yenilenir. Bu ameliyat sayesinde hastalar eski sağlıklı günlerine kavuşabilirler.
Fakat diz protezi uygulamasından önce hastanın protez dışındaki tedavileri denemiş olup cevapsız kalması sonucu bu tedavi yöntemini seçmiş olması ya da kireçlenmenin çok ilerlemiş olması gerekmektedir. Tercihen hastanın 40 yaş üstü olması gerekmektedir ama romatoid artrit ve osteonekroz gibi özel durumlarla karşılaşıldığında hastaya daha erken yaşta da bu tedavi uygulanabilir.
Diz eklemindeki yıpranma ilerleyen yaşla birlikte kırık, menisküs yaralanmaları ve ameliyatları, romatolojik hastalıklar, enfeksiyon hastalıkları, travmatik kıkırdak lezyonları gibi nedenlerle de gelişebilir. Diz ekleminde gelişen bu kıkırdak harabiyetine halk arasında kireçlenme, tıp dilinde gonatroz denilmektedir. Bu rahatsızlıkları yaşayan diz ekleminin ileri derecelerde zedelendiği hastalarda diz protezi ameliyatı tercih edilebilir. Gerçekleştirilen ameliyatın ertesi günü diz hareket ettirilmeye başlanabilir. Bunun yanı sıra hasta yardımla ayağa kalkabilir. Ancak yine de hastanın istirahat etmesi için belli bir süre gerekir. Bu süre hastadan hastaya değişir ancak genellikle 3 ile 7 gün arasındadır. Bu tedavinin uygulandığı hastaların hemen tamamında ağrılarının azaldığı, merdiven inip çıkma gibi günlük aktivitelerini rahatlıkla gerçekleştirdikleri görülür. Ameliyat sonrası hastanın hareketlerine çok dikkat etmesi, koşma ve zıplama gibi ani eylemlerden kaçınması gerekmektedir. Ameliyatın başarısı, ameliyat sonrasında hastanın doktor tavsiyelerine dikkat etmesi ve egzersiz dönemini iyi geçirmesiyle doğru orantılıdır.
Halluks Valgus, ayak başparmağında görülen bir tür şekil bozukluğudur. Normalde ayak aksına paralel ve düz durması gereken başparmak ikinci parmağa, yani ayağın dış tarafına doğru döner. Bunun sonucunda başparmağın biraz üstünde şişlik meydana gelir.
Topuklu Ayakkabıların Zararları
Sivri uçlu ve yüksek topuklu ayakkabılar halluks valgusun en önemli nedenlerindendir. Bu yüzden kadınlarda sık görüldüğünü söyleyebileceğimiz gibi bağlardaki yapısal gevşeklik ve genetik faktörleri de buna ekleyebiliriz. Halluks valgus tam anlamıyla modern zaman hastalığıdır. Moda denilen bir olgunun varlığı bu ve bu gibi hastalıklara davetiye çıkarmaktadır.
Halluks Valgus Tedavisi
Ayaklarda görülen birçok problemin asıl sebebi aşırı basınç ve sürtünmedir. Tüm vücudun ağırlığını taşıyan ayak, topuklu ayakkabı giyildiği zaman bu vücut ağırlığının büyük bir kısmını ekleme yükler. Şişlik de tam bu eklem bölgesinde oluşur. Kemikler üzerinde oluşan en küçük bir çıkıntı veya şişlik, durumu daha da kötüleştirip kısır bir döngüye neden olur. Vücut bu duruma ciltte nasırlaşmalar ve cilt altı dokusunda kalınlaşmalar meydana getirerek tepki verir. Tedavi için parmak arası makaralar ve gece atelleri kullanılsa da hastalığı önlemenin tek yolu ameliyattır.
Halluks valgus ameliyatı hakkında detaylı bilgi için tıklayın.
Menisküsler, diz bölgesindeki uyluk ve kaval kemiklerinin arasında bulunan ‘C’ şeklindeki yastıkçıklardır. Bu yastıkçıklar iki diz ekleminin uyumunu, yükün taşınmasında dengenin oluşturulmasını sağlar.
Gençlerde futbol gibi temaslı sporlarda dizin dönmesi, ani hareketler, yüklenme ve darbe alınması sonucu menisküs yaralanmaları olurken bu yaralanmalara genellikle ön çapraz bağ kopması eşlik edebilir. İleri yaştaki kişilerde ise travma olmadan zamanla dizde oluşan yıpranma ve hasara bağlı olarak yırtılmalar görülebilir.
Menisküs Belirtileri
Dizden ses gelmesi menisküsün yırtılmasının belirtileri arasındadır.
Dizde oluşan şişlik ve gerginlik,
Eklem hareket açıklığında azalma,
Takılma ve kilitlenme diğer başlıca belirtileri arasında sayılabilir.
Menisküs tedavisinde ameliyatsız yöntemleri arasında dinlenme, buz ve bandaj uygulamaları, dizin yukarıda tutulmasını ve fizik tedavi desteğini sayabiliriz. Bunların yarar sağlamayacağı evrelerde ise artroskopik cerrahi uygulanır.